Društvo, kultura, umitnost

Počela proslava Dužijance

UG „BUNJEVAČKA VILA”

Počela proslava Dužijance

 IMG 3075

   U okviru proslave jednog od četri nacionalna praznika Bunjevaca, „Dana Dužijance”, Udruženje građana „Bunjevačka vila” bilo je organizator izložbe slika „Mala Bosna kadgod i sad”, koja je otvorena u utorak, 24. juna. Kako je tom prilikom kazala Nela Ivić, pridsidnica Udruženja, ideja za izložbu slika rodila se sasvim slučajno, a izložba stari slika virno dočarava kadgodašnji život u ovom mistu nadomak Subotice.

   Posli otvaranja izložbe koja će za zainteresovane bit dostupna do petka, 27. juna, najmlađi članovi „Bunjevačke vile” bili su prvi koji su tog dana obnovili jedan stari, gotovo zaboravljen, bunjevački običaj. Rič je o priskakanju vatre na Svetog Ivana Cvitnjaka. Kako je tom prilikom kazala jedna nana, koja je sa svojim komšincama došla da positi izložbu, kadgod je priskakanje vatre značilo da je došlo vrime za skidanje žita, odnosno ris.

   Mlade cure okićene vincima od ivanjskog cvića pridstavile su običajni dio priskakanja vatre, a njima su se ubrzo pridružili i svi ostali positioci, kako mlađi, tako i oni stariji. Viruje se da će onog ko je priskočio vatru na Svetog Ivana Cvitnjaka zaobać nevolja i da će se tako sačuvat od zala.

S. N.     

 

 

 Foto: BIC (Nikola Stantić)    

 

 

„Rastanak sa starim salašom”

BUNJEVAČKA MATICA

„Rastanak sa starim salašom”

 IMG 2772

   Prostorije Bunjevačke matice su u utorak, 17. juna,  u okviru programa „Večeri utorkom” ugostile zainteresovan svit, koji je došo na pridstavljanje zbirke pisama Tomislava Kopunovića „Rastanak sa starim salašom”.

   Tom prilikom čitane su pisme iz druge po redu zbirke ovog bunjevačkog pisnika, koje su u knjigi podiljene u sedam poglavlja. U srcu rodoljub, velik Bunjevac i poznavalac bunjevačkog jezika, u osmoj deceniji i dalje aktivno piše poeziju.

   O knjigi su tom prilikom divanili Ivan Sedlak, pridsidnik Matice, Stipan Šarčević, urednik knjige i Geza Babijanović, recenzent, dok su u muzičkim tačkama nastupili tamburaši „Sledbenici Pere Tumbas Haje” i vokalne solistkinje Tamara Babić i Stela Bukvić.

Knjigu po cini od 300 dinara možete nabavit u prostorijama Bunjevačke matice, Korzo 8.

S. N.     

 

Foto: BIC (Nikola Stantić)     

 

 

Obiluženo 200 godina od rođenja Josifa Pančića

BUNJEVAČKA MATICA

Obiluženo 200 godina od rođenja Josifa Pančića

 IMG 2273

U okviru manifestacije „Večeri utorkom” Bunjevačka matica bila je domaćin istorijske tribine u povodu 200 godina od rođenja Josifa Pančića, koja je održana u utorak, 3. juna. Pridavač, Zvonko Stantić, pridsidnik Odbora za istoriju u Matici, izno je prisutnima zanimljiv referat o životu i radu Pančića. Materijal koji je skupljan nikoliko godina iznet je tom prilikom, koja je bila više nego idealan momenat za jednu taku temu, imajući u vidu da je prošlo dva vika od rođenja jednog velikana, a izložba fotografija upotpunila je sliku o životu i radu Pančića.

Josip ili Josif Pančić, kako se zvanično zvao posli dobijanja srpskog državljanstva, med svitom je najpoznatiji po Pančićevoj omoriki, vrsti četinara, koju je otkrio 1877. godine, a tokom svog rada otkrio je ukupno 102 i opisao čak dvi i po hiljade biljni vrsta.

IMG 2286Rođen je 17. aprila 1814. godine u selu Ugrini kod Bribira (Republika Hrvatska), a umro u Beogradu 8. marta 1888. godine.  Osnovnu škulu izučio je u Gospićima u Liki, gimnaziju u Rijeki, posli čega odlazi u Zagreb, di se škuluje na visokoj škuli Regia Academica Scientiarum. Potom odlazi u Budimpeštu, di studira na Medicinskom fakultetu.

Pored botanike, Pančić je značajan i po velikim reformama u srpskom školstvu, želeći na taj način da implementira evropski način obrazovanja i u Srbiju, koje je tokom vrimena, provedenog pod Turcima, značajno unazadovano. Zafaljujuć njemu, doneti su zakoni o osnovnom, sridnjem i visokom obrazovanju, a pored tog zalago se da sve škule imaje biblioteke i imanja, kako bi učenici mogli da se upoznaju s onim što u škuli uče. Takođe se zalago da plate u obrazovanju budu ujednačene. Tvorac je i Zakona o šumama. Cinjen u svojoj zemlji, prvo ko doktor, a posli i ko profesor kad pristaje da se bavi medicinom. Međutim, ratovi su ga primorali na se na kratko vrati medicini, te postaje upravnik Specijalne bolnice Crvenog krsta Srbije, di je imo velikog uticaja i na formiranje i funkcionisanje samog Crvenog krsta u Srbiji.

Josif Pančić bio je prvi upravnik Liceja (začetak današnjeg Univerziteta u Beogradu), nakon ćega prilazi u Veliku škulu (današnji Kolarac). Prid kraj profesorske karijere, na svoj zahtiv, oslobođen je nikolicine predmeta, a tada je imenovan i za pridsidnika Srpske kraljevske akademije (današnja Srpska akademija nauka i umetnosti - SANU). Do kraja života nastojo je doprinosit radu Akademije u smislu principa rada i funkcionisanja.

Nuz nesumnjiv doprinos nauki, autor kaže, kako se za tribinu koja je posvećena Josifu Pančiću odlučio prvenstveno zato što je Pančić poriklom iz bunjevačke familije.

 Ime Josifa Pančića nosi  i najviši vr na Kopaoniku, di se nalazi i mauzolej di je on saranjen 1951. godine.

S. N.